De voordelen van een goed exitgesprek voor werknemers en werkgevers

Meestal volgt bij ontslag of het einde van een tijdelijk contract van een werknemer een exitgesprek. Dat is het laatste formele gesprek tussen werknemer en werkgever, waarbij ze op een positieve manier afscheid van elkaar nemen. Wat houdt zo’n exitgesprek in?

Tijdens het exitgesprek staat het vertrek van de werknemer centraal. De werknemer vertelt over zijn (of haar) ervaringen, gaat in op eventuele problemen en geeft suggesties voor verbeteringen. Werkgever en werknemers kunnen veel leren voor de toekomst door voor het laatst in gesprek te gaan tijdens het exitgesprek.

Waardevolle feedback

Een exitgesprek kan veel betekenen voor de werknemer en werkgever. Het kan gaan over zaken die eerder niet aan de orde kwamen en nog uitgesproken moeten worden. Beide partijen kunnen ook in de toekomst nog wat voor elkaar betekenen. Het is daarom van belang dat ze op een prettige manier uit elkaar gaan, met behoud van een goede relatie. De werknemer kan in het exitgesprek waardevolle feedback geven over bijvoorbeeld de redenen voor zijn vertrek. De werkgever kan daarvan leren, zijn personeelsbeleid aanpassen en daarmee voorkomen dat een volgende werknemer ook vertrekt.

Voorbereiding op het exitgesprek

De werknemer kan zich effectief voorbereiden op het exitgesprek door rekening te houden met de vragen die de werkgever hem kan stellen. Die vragen kunnen ten eerste gaan over werkzaamheden en of de werknemer zijn taken leuk vond en waarom. Ook kan de werkbelasting aan de orde komen en de werkstress die de werknemer ervoer.

Arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden

Een ander onderwerp van het exitgesprek zijn waarschijnlijk de arbeidsomstandigheden. Centraal daarbij staat of de werknemer zich thuis voelde op de werkvloer en zijn werk goed kon doen. Daarna kunnen de arbeidsverhoudingen aan bod komen. Het gaat dan om het contact tussen werknemer en leidinggevende en de klik met collega’s. Tot slot kunnen werkgever en werknemer de arbeidsvoorwaarden bespreken. Daarbij kan de werknemer aangeven hoe tevreden hij was over de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. Een ander gesprekspunt is dan of de werknemer het gevoel had dat hij genoeg doorgroeimogelijkheden kreeg.

Antwoorden zijn niet verplicht

De werkgever kan natuurlijk altijd nog andere vragen stellen tijdens het exitgesprek. Dat kunnen ook vragen zijn die de werknemer misschien niet wil beantwoorden. Hij of zij is dan niet verplicht om in te gaan op de deze vragen.

Vragen van werknemer bij exitgesprek

De werknemer zal ook graag duidelijkheid willen hebben over wat de werkgever doet met de antwoorden die hij geeft tijdens het exitgesprek. Daarnaast zal hij lessen willen trekken uit het gesprek voor zijn volgende baan. Dit zijn vijf vragen die een werknemer kan stellen tijdens het exitgesprek:

• Wat doet de werkgever met mijn feedback?
• Wat doen we met mijn overgebleven vakantiedagen en andere zaken waarop ik vanuit de arbeidsvoorwaarden nog recht heb?
• Moet ik voor mijn vertrek nog zaken afhandelen?
• Wat zijn de tips die de werkgever voor me heeft voor de toekomst?
• Kan de werkgever een aanbeveling voor me schrijven voor een volgende werkgever?

Oppassen voor uiten frustraties

Een goed exitgesprek kan werkgever en werknemer veel opleveren. Wat ze zeker niet willen, is dat hun verhouding op het laatste moment verstoord raakt. Een grote valkuil is dat de werknemer (of werkgever) alle frustraties in één keer uit(en), omdat de werknemer toch vertrekt. Dat is niet raadzaam, want een goed afscheid is voor beide partijen beter. Werknemer en werkgever doen er verstandig aan vooraf te bedenken wat ze beter wel en niet kunnen delen. Hierdoor zal het exitgesprek prettiger verlopen.

Don’ts tijdens een exitgesprek

Voorbeelden van wat een werknemer beter kan laten tijdens een exitgesprek:

• zich negatief uitlaten over de werkgever, de organisatie of de collega’s;
• kiezen voor emotioneel taalgebruik, zoals ik ‘ben klaar met’...;
• benadrukken dat zijn nieuwe werkgever of baan stukken beter is;
• zeggen dat hij nooit meer voor deze organisatie wil werken.

Vragen formulier exitgesprek

Werkgevers gebruiken vaak een gespreksformulier voor een exitgesprek. Vragen daarop kunnen zijn:

1. Wat is de belangrijkste reden voor je vertrek?
2. Herinner je specifieke situaties waardoor je wilt vertrekken? Zo ja, kun je deze beschrijven?
3. Hoe tevreden ben je over de algemene werkervaring?
4. Als er één ding is dat je zou willen veranderen aan deze organisatie, wat zou dat dan zijn?
5. Zou je ons aanbevelen als werkgever aan anderen?
6. Hoe was je relatie met je directe leidinggevende?
7. Kreeg je tijdens je dienstverband voldoende ondersteuning om je taken uit te kunnen voeren?
8. Zijn er bepaalde trainingen waarvan je denkt dat ze zouden helpen om je prestaties te verbeteren, maar die niet werden aangeboden?
9. Wat wil je meegeven aan je opvolger?
10. Sta je ervoor open om in de toekomst terug te keren naar ons bedrijf?
11. Zijn er nog andere opmerkingen of suggesties die je wilt delen?

Goede afsluiting baan

De vragen kunnen per exitgesprek verschillen. De werkgever kan ook andere punten belangrijk vinden om te behandelen. Daarnaast doet de werknemer er goed aan te bedenken wat hij zelf wil bespreken. Het gaat er uiteindelijk om dat hij na het exitgesprek een goede start kan maken bij een andere werkgever. Dat verloopt beter als hij eerst de huidige baan goed voor zichzelf afsluit.

Hoofdpunten voor een exitgesprek

• Het exitgesprek is het laatste formele gesprek tussen werknemer en werkgever bij het einde van het dienstverband van de werknemer.
• In een exitgesprek stelt de werkgever vragen over de arbeidsinhoud, arbeidsomstandigheden, arbeidsverhoudingen en arbeidsvoorwaarden.
• De werknemer doet er verstandig aan ook vragen te stellen tijdens het exitgesprek, zoals welke tips de werknemers heeft voor het vervolg van zijn loopbaan.
• Het is belangrijk dat de werknemer (en werkgever) tijdens het exitgesprek negativiteit over elkaar vermijden en niet overgaan op emotioneel geladen taalgebruik.

Tip

Maak van het exitgesprek een structureel onderdeel van je gesprekscyclus. Hanteer daarbij een vaste aanpak zodat je de antwoorden van werknemers met elkaar kunt vergelijken.

Bron: YoungCapital