Goed feedback geven is belangrijk voor Gen Z

Generatie Z krijgt nog wel eens het stempel opgedrukt van ‘te gevoelig voor kritiek’. Op de site van mt/sprout stelt Gen Z-expert Laura Bas echter dat de Gen Z’ers zelf feedback leren ontvangen juist heel belangrijk vinden. Zij ziet een ander probleem, namelijk dat managers blijven steken in oude gewoontes.

Laura Bas geeft een voorbeeld in de vorm van een gemiddeld Nederlands gezin dat het verzoek krijgt om maandenlang vijf dagen per week meerdere uren per dag intensief samen te werken, zonder ruzie te maken. Dat gaat niet lang goed. “Een deel van de gezinnen zou waarschijnlijk al snel een coach of relatietherapeut inschakelen.”

Steeds harmonieus samenwerken bestaat niet

Tegelijk denken we volgens Bas vreemd genoeg dat op de werkvloer wél altijd alles goed gaat. Met collega’s die jaar in jaar uit harmonieus samenwerken en zich voorbeeldig gedragen. “Maar laten we eerlijk zijn: wie heeft er nog nooit gefantaseerd over een kliklijn om anoniem te melden wie telkens te laat komt, afspraken niet nakomt of structureel de kantjes er vanaf loopt?”, aldus Bas.

Generatie-Z wil juist feedback

Werkgevers vragen Bas regelmatig hoe ze nu feedback kunnen geven aan generatie Z. Ze benadrukt dat het een hardnekkig vooroordeel is dat jongeren uit deze generatie gevoeliger zijn, snel teleurgesteld zijn en direct ongemotiveerd raken als ze kritiek krijgen. Want juist wanneer ze jongeren zelf vraagt wat ze willen leren, ‘staat feedback geven én ontvangen steevast hoog op hun lijstje’. Bas heeft een simpel antwoord op de vraag hoe je feedback te geven aan generatie Z: “Dat verschilt niet van andere generaties, zij zijn daarin niet anders.”

Feedback geven voor groei collega’s

Ze ziet generatie Z niet als het probleem. Het echte punt is volgens Bas dat veel werkgevers feedback geven alsof ze nog in 1995 leven: top-down, defensief en ineffectief. Feedback heeft echter maar één doel, namelijk de ander beter maken. Het is dus niet het uiten van je frustratie, niet steeds herhalen hoe je het graag wil, maar het mogelijk maken voor de collega om te groeien en daarmee ook zijn (of haar) werk beter te doen.

Onderdeel van het probleem

Als leidinggevende kan je aan de uitkomst zien of je onderdeel bent van het probleem. “Als je iets vijf keer hebt gezegd en het gebeurt nog steeds niet, dan is dat geen teken van koppige collega’s of een gevoelige generatie. Dan ontbreekt er iets in jouw manier van feedback geven”, stelt Bas.

Vanuit de ontvanger feedback geven

Feedbackexpert Loek Peters legt uit dat je effectieve feedback geeft door niet te redeneren vanuit de feedbackgever, maar vanuit de ontvanger. “Feedback geven is eigenlijk met iemand in gesprek gaan en zoeken naar welke woorden, voorbeelden en sturing de ander nodig heeft om zich door te ontwikkelen. Een simpele vraag kan hier al wonderen doen: ‘Wat heb jij van mij nodig om dit resultaat te halen?’ en ‘Hoe ontvang jij graag feedback, wat werkt wel en niet voor jou?’ Het klinkt bijna te eenvoudig, maar juist dat maakt het krachtig.”

Team naar negentig procent brengen

Dit betekent niet dat je je als leidinggevende onderdanig opstelt. “Integendeel. Het gaat erom dat je bewust nadenkt: wat doe ik goed, wat wil ik doorgeven en wat wil ik vermenigvuldigen in mijn team? Te veel leidinggevenden trappen in de valkuil: ‘Ik ben de enige die dit echt kan, de rest haalt maar zestig procent van mijn niveau.’ Maar leiderschap draait niet om zelf honderd procent scoren, het draait om je team naar negentig procent te brengen”, licht Peters toe.

Zoeken naar verbetering

Verder ziet Peters een groot verschil in tussen de collega vertellen wat deze beter moet doen en het daadwerkelijk voor elkaar krijgen dat die zijn werk beter gaat doen. “Leuk dat jij vindt dat je collega zijn werk niet goed doet, maar wat moet de ander daarmee? Zeg in plaats daarvan tegen je collega dat je hem of haar niet gaat vertellen wat hij of zij goed of fout heeft gedaan, maar dat je op zoek gaat naar verbetering.”

Wat heeft de collega nodig?

Dezelfde principes gelden als je geen leidinggevende bent, maar een collega hebt die zich niet houdt aan afspraken. Je kunt dan deze collega vragen wat hij van je nodig heeft om dat wel te bereiken. Dat gaat wellicht in tegen je gevoel, maar als je alles zelf doet, wordt de ander alleen maar passiever en neemt jouw werkstress toe. Goede feedback zou zijn: ‘Dit is jouw taak. Je hebt het niet aangeleverd zoals afgesproken. Wat kan ik doen zodat het de volgende keer wel lukt?’ Het kost je dan in het begin mogelijk meer tijd omdat je zaken moet uitleggen of de collega begeleiden, maar zo stelt Bas, dat is een typisch geval van korte termijn pijn, lange termijn fijn. Voor beide partijen.

Jonge generaties serieus nemen

Peters raadt werkgevers aan om de jongeren juist als een kans te beschouwen in plaats van als een probleem. Hun inzichten zijn vaak het meest fris en ze onderkennen zaken die de oude garde allang niet meer opvalt. Vaak verwijst die dan naar hun ervaring van dertig jaar. De vraag is echter of dat werkelijk dertig jaar ervaring is of dat het om twee jaar ervaring en achtentwintig jaar herhaling gaat. Je moet juist jonge generaties serieus nemen, vanwege hun nieuwe ideeën die de organisatie een impuls kunnen geven.

360-graden feedback

Bas paste de aanbevelingen van Peters toe bij haar eigen Gen Z-collega’s en dat leverde mooie resultaten op. Ze vroeg bij een tussentijdse evaluatie of haar collega’s ook nog feedback hadden voor haar. De jongeren gaven tijdens een onderzoek van haar aan ze deze 360-graden feedback erg belangrijk vonden. Een collega reageerde met: “Nou, ik vind het heel fijn dat je aan mij vraagt wat je van mij nodig hebt om het resultaat te behalen. Die vraag stel ik nu zelf ook vaak.”

Effectief feedback geven

De eindconclusie van Bas is dat feedback geven pas effectief is als je die richt op het beter maken van de ander beter in plaats van op het halen van je eigen gelijk. “Het grootste probleem is dus niet dat generatie Z kritiek niet aankan, maar dat veel leidinggevenden nooit hebben geleerd om effectieve feedback te geven.”

Tip

Train je leidinggevenden en collega’s in het goed geven van feedback. Zorg daarnaast voor een open cultuur waarin je opbouwende feedback stimuleert. Dit verbetert het functioneren van je collega’s en dus je organisatie.

Bron: mt/sprout