Zachte competenties worden steeds belangrijker dan technische competenties

Werknemers en werkgevers hebben steeds minder aan technische competenties. Amerikaans onderzoek laat zien dat werknemers zich vooral nog onderscheiden met de oude, bekende basiscompetenties. Het gaat dan om zachte competenties, zoals communiceren en samenwerken. Deze zijn bepalend voor iemands carrière.

Van technische competenties heb je steeds minder lang plezier. In de jaren tachtig konden werknemers er nog tien jaar mee toe. Nu moeten ze hun technische competenties na vier jaar vernieuwen. Vanwege de opkomst van AI zijn bepaalde competenties al binnen twee jaar achterhaald.

Technische competenties overbodig door AI

Soms zijn technische competenties al veel eerder weer ‘uit’. Werkgevers vroegen in vacatures op LinkedIn vorig jaar nog expliciet om ‘prompt engineering’. Die behoefte is een jaar later alweer bijna geheel verdwenen. Intussen kunnen bedrijven hiervoor generatieve AI gebruiken. Momenteel is ‘AI workflow design’ helemaal in. Het is de vraag hoe snel die technische competentie weer overbodig wordt.

Snelle groei nieuwe competenties

Volgens LinkedIn zijn vanwege AI over vijf jaar 70 procent van de competenties verdwenen, die nu nog in de meeste functies nodig zijn. Uit het Work Change Rapport van LinkedIn blijkt tegelijkertijd dat de snelheid waarmee werknemers nieuwe competenties aan hun profiel toevoegen vanaf 2022 met 140 procent is gegroeid.

Communicatie

Hetzelfde rapport laat zien dat professionals in 2024 wereldwijd al 40 procent meer competenties aan hun profiel toevoegden dan in 2018. Het betreft dan niet alleen technische competenties, maar ook ‘unieke menselijke competenties, zoals communicatie en leiderschap’. Communicatie was in 2024 zelfs de meest door werkgevers gevraagde competentie.

Onderzoek naar ruim duizend beroepen

Werknemers met zeer specifieke technische competenties hebben dus niet langer de zekerheid van een lange, goed betaalde loopbaan. De wetenschappers Frank Nefke (Complexity Science Hub in Wenen), Moh Hosseinioun (Kellogg School of Management in de VS), Hyejin Youn (Seoul National University) en Letian Zhang (Northwestern Kellogg School of Management) onderzochten dit. Ze keken naar Amerikaanse data voor meer dan duizend beroepen in verschillende sectoren tussen 2005 en 2019. Ook analyseerden ze 70 miljoen functiewissels in 20 miljoen cv’s, waarbij honderden verschillende competenties naar voren kwamen.

Vergelijking soorten competenties

De wetenschappers verdeelden de competenties onder in algemene basiscompetenties, zoals vermogen tot samenwerking en communicatie, maar ook begrijpend lezen en elementaire wiskunde. Daarnaast zetten ze meer specialistische competenties op een rij, zoals programmeervaardigheden of kunnen ontwikkelen van blockchains.

Sterke basiscompetenties goed voor carrière

Hieruit kwam naar voren dat basiscompetenties samenhangen met een aanhoudend succesvolle carrière. De onderzoekers concludeerden dat werknemers met goede basiscompetenties meer salaris krijgen en doorstromen naar hogere functies. Op Harvard Business Review schreven de wetenschappers dat de aanwezigheid en ontwikkeling van basiscompetenties werknemers niet alleen competitiever maakte voor banen op instapniveau, maar ook bepaalden hoe ver ze carrière konden maken.

Beoordeling van sollicitanten

Bij het beoordelen van sollicitanten stopt HR ook vaak al met het hanteren van de traditionele criteria zoals aantal jaren onderwijs of diploma’s. HR richt zich meer op competenties, met veel aandacht voor technologie. Volgens de onderzoekers is het echter belangrijk dat die aandacht nu meer uitgaat naar basiscompetenties. In een steeds sneller veranderende wereld kunnen juist deze werknemers zich goed aanpassen en omgaan met verandering. Daarbij gaat het om dezelfde competenties: een duidelijke manier van communiceren, een sterk probleemoplossend vermogen en een goed samenwerking in teams. Deze werknemers leren zo sneller meer specialistische competenties aan en ze reageren veerkrachtiger op veranderingen en verstoringen.

Sociale competenties

De wetenschappers schonk aan één soort competenties extra aandacht, namelijk sociale competenties. Deze hebben momenteel de meeste meerwaarde in een loopbaan. Dat ligt ook voor de hand, omdat werken steeds meer plaatsvindt in crossfunctionele teams, teams met externe partijen en teams met een mix van hybride en remote werken. “Hoe meer bewegende delen een bedrijf heeft, hoe meer het vertrouwt op mensen die doelen op elkaar kunnen afstemmen, kennis kunnen delen en de wrijvingen kunnen beperken”, aldus de onderzoekers

Tip

In ontwikkelgesprekken en persoonlijke ontwikkelplannen (POP’s) kun je periodiek aandacht schenken aan de ontwikkeling van de competenties van werknemers. Kijk daarbij dus niet alleen naar de specialistische competenties, maar zeker ook naar de basiscompetenties.

Bron: MT/Sprout